ائتلاف سرماي 92-گرماي 86

روزنامه آرمان

مطهره شفيعي

هواي سرد اين روزها بي‌شباهت به هواي گرم مرداد سال 86 نيست! گرما و سرما در اين روزها با هم ائتلاف نانوشته دارند و مي‌خواهند تا برگ‌هاي تاريخ يك‌بار ديگر پس از بيش از 5 سال تكرار شود. يك كرسي خالي است، كرسي با اهميتي به نام ریاست مجلس خبرگان. اكنون رياست بر مجلسي كه نسبتي با سياسي‌كاري و منافع سياسي ندارد، ابزاري براي برخي ناآگاهان شده تا آن را به ابزاري براي جبران شكست از اعتدال تعریف كنند اما اعضاي اين مجلس بسيار هوشيارتر از آن هستند كه بر اساس بازي‌هاي سياسي تصميمي اتخاذ كنند. براي درك اين واقعيت بايد نگاهي به سال‌ها فعاليت مجلس خبرگان و انتخاب روساي آن داشت.

 تلاش براي دو قطبي‌سازي سياسي
مرداد سال 86 بود كه آيت‌ا... مشكيني رحلت كرد و موضوع انتخاب دومين رئيس اين مجلس بحث‌های زيادي به همراه داشت. عقلا و آگاهان بسيار سعي كردند تا سايه سياست را از سر اين كرسي بردارند. اوايل مرداد سال 86 نام جانشين آيت‌ا... مشكيني بر هيچ كس آشكار نبود و كسي نمي‌دانست رياست بعدي اين مجلس چه كسي است. در آن مقطع كه هنوز پيكر آيت‌ا... مشكيني تشييع نشده بود، گمانه‌ها براي انتخاب جانشين او آغاز شد. دومين سال فعاليت دولت اصولگراي احمدي‌نژاد بود و تلاش‌هاي سياسي براي انتخاب رئيس همسو با دولت بسيار قوي بود چنان كه خبرگزاري حامي دولت با انتشار گزارشي، گزينه‌هاي احتمالي براي رياست بعدي مجلس خبرگان را مورد بررسي قرار داد و از آیات محمد يزدي، هاشمي شاهرودي، محمد مومن و هاشمي‌رفسنجاني به عنوان كساني نام برد كه به ترتيب اولويت، بيشترين احتمال احراز رياست مجلس خبرگان را دارند. در آن مقطع بسياري كوشيدند رياست مجلس خبرگان را به رقابت ميان آيت‌ا... مصباح‌يزدي و آيت‌ا... هاشمي تقليل دهند و عدم راي آوري هاشمي در انتخابات رياست‌جمهوري سال 84 مشوق آنها براي تقويت اين دو قطبي بود. سعيد ليلاز فعال سياسي اصلاح‌طلب در آن مقطع اين‌چنين به تشريح دو قطبي سياسي‌كاران پرداخت: «شتاب شگفت‌انگيز جريانات مختلف در طيف محافظه‌كاران براي تعيين جانشين رياست مجلس خبرگان آن هم در حالي كه هنوز پيكر آيت‌ا... علي مشكيني (رحمت‌ا... عليه) دفن نشده و نيز هيچ فوريت و حتي ضرورتي براي پيگيري مهم‌ترين ماموريت مجلس خبرگان يعني تعيين رهبري وجود ندارد، پيش از هر چيز نگراني پنهان ناكردني اين جريانات از مطرح شدن طبيعي‌ترين جانشين رياست اين مجلس يعني آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني را به نمايش مي‌گذارد.» به هر حال آيت‌ا... هاشمي سربلند از اين فضاسازي‌هاي سياسي براي نهادي كه سياسي نيست، بيرون آمد و بر كرسي رياست مجلس خبرگان نشست. 
 بار ديگرنقش‌آفرینی هاشمي 
سال 88 آيت‌ا... هاشمي تصميم گرفت برای كرسي رياست با آيت‌ا... مهدوي كني رقابت نکند و آرامش كشور و جلوگيري از عملكردهاي تندروها تنها دلايل اين تصميم بود. آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني همانند سال‌هاي طولاني كه براي خدمت به كشور صرف كرده بود اين‌بار هم منفعتي براي حضور بر كرسي رياست نديد چنانكه آيت‌ا... امامي كاشاني اين‌چنين به ماجراي تمايل آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني براي رياست آيت‌ا... مهدوي كني اشاره مي‌كند: «يك روز آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني در يكي از جلسات مجمع تشخيص به من فرمودند: شما آيت‌ا... مهدوي كني را مي‌بينيد؟ من گفتم: ايشان كسالت دارند و بنا دارم كه به عيادت ايشان بروم. ايشان فرمودند: حتماً برويد و از قول من بگوييد اگر شما داوطلب هستيد، من نيستم و من مي‌گويم كه شما هستيد. يعني خودم هم اعلام مي‌كنم.» البته آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني در روز افتتاحيه جلسه خبرگان و قبل از آغاز راي‌گيري به شرايط به وجود آمده اشاره كرد و گفت: «۲سال پيش هم براي رياست خبرگان من از ايشان درخواست كردم تا نامزد شوند و من هم حمايتشان كنم. ايشان اوايل گفته بودند كه سن و سال و كسالت اين اجازه را به من نمي‌دهد ولي من در جواب گفته بودم كه اين هم سابقه دارد و آيت‌ا... مشكيني هم دخالت زيادي در امور نمي‌كردند ولي در نهايت جواب روشني از طرف آيت‌ا... مهدوي نرسيد. امروز هم اگر آيت‌ا... مهدوي تشريف بياورند و رسما كانديدا شوند من از ايشان حمايت مي‌كنم و اگر كسي ديگر هم بيايد من همراهي مي‌كنم.»
 تفويض رياست 
اكنون آيت‌ا... مهدوي كني ديگر در قيد حيات نيست و بار ديگر چشم‌ها به آيت‌ا... هاشمي دوخته شده تا بر كرسي رياست مجلس خبرگان بنشيند. قدرت‌ا... عليخاني از شخصيت هاي نزديك به رئیس‌مجمع تشخیص مصلحت نظام مي‌گويد: «من جمله‌اي از آيت‌ا... حائري شيرازي نقل مي‌كنم و آن، اينكه ايشان مصاحبه‌اي با برنامه‌اي تلويزيوني داشتند كه در آن گفتند آيت‌ا... مهدوي كني درباره رياستش بر مجلس خبرگان گفته است، آيت‌ا... هاشمي رياست مجلس خبرگان را به من تفويض كرد. من يادم مي‌آيد وقتي كه در مجلس هشتم حضور داشتم و آيت‌ا... مهدوي كني تازه رياست مجلس خبرگان را برعهده گرفت بود، گروهي به‌به و چه‌چه مي‌كردند و اين در حالي بود كه اين مساله براي آيت‌ا... مهدوي كني كه رياست را برعهده گرفت يا براي آيت‌ا... هاشمي اصلا اهميت نداشت. ما در آن زمان به همراه روحانيون مجلس خدمت آيت‌ا... مهدوي كني رفتيم و برخي از افراد از رياست ايشان بسيار خوشحال بودند و تبريك مي‌گفتند و به آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني كنايه مي‌زدند. مرحوم مهدوي كني اين بحث‌ها را با يك جمله تمام كرد و آن، اين بود كه ايشان بيان كردند اين مسئوليت را آيت‌ا... هاشمي به من تفويض كردند و آقاي هاشمي از دوستان قبل از انقلاب و زندان من است.» حالا بار ديگر مرداد 86 در حال تكرار است با اين تفاوت كه دولت مستقر تمايلي براي ورود به مباحث مجلسي ندارد كه شأن و منزلت آن بالاتر از دخالت دولتمردان و سياسيون است. هجمه‌ها به آيت‌ا... هاشمي ادامه دارد و ريشه آن را اين‌بار می‌توان نه پيروزي اصولگرايان در انتخابات84 بلكه پيروزي ميانه‌روها در انتخابات 92 دانست. آيا آيت‌ا... هاشمي با توجه به سوابقی که از وی عنوان شد خود بار ديگر بر اين كرسي خواهد نشست؟ عليخاني در اين باره هم گفته است: «اگر ايشان احساس وظيفه كنند؛ نه فقط براي مجلس خبرگان بلكه هر كجايي كه پاي انقلاب و مردم در كار باشد، حضور پيدا مي‌كنند.»