پيام آيت‌الله هاشمي رفسنجاني به همایش زمین شناسی کاربردی

بسم الله الرحمن الرحيم

«وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِن فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاء لِّلسَّائِلِينَ»

(سوره مبارکه فصلت، آیه شریفه 10)

شناخت دقیق و علمی لایه‌های زمین برای زندگی بهتر از سفارش‌‌های اکید خداوند متعال در قرآن کریم برای پی‌بردن به اسرار هستی و قدرت لایزال الهی و بهره‌گیری است و شگفتا که از 1400 سال پیش تاکنون دانشمندان برتر تمام مقاطع زمینی درباره زمین و رموز آن تحقیق و پژوهش می‌کنند و به رغم توسعه علوم مختلف، هنوز این کره‌ی خاکی سرشار از اسرار ناشناخته است.

در آیه‌ی چهارم سوره رعد که می‌فرماید: «وَفِي الأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ» مفسران در تفاسیرِ متعدد نظرات متفاوتی داده‌اند که توجه به آن می‌تواند پایه‌ی بسیاری از علوم مربوط به زمین‌شناسی باشد.

در آیه 13 سوره مبارکه طارق نیز با تعبیر «وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ» زمین را دارای شکاف معرفی کرده که اگر واژه‌ی «ارض» در این آیات را، پوسته‌ی زمین بدانیم، نشان می‌دهد که خداوند به موضوع کاهش پوسته‌ی زمین از اطراف توجه داشته و نکته‌ی جالب در همه این آیات هشدار علمی خداوند است که دعوت به دقت در این موضوع می‌نماید.

تدبّر در کلام الهی با در نظر گرفتن دعوت همیشگی قرآن به تفکر، تعقل و تدبّر در آیات و نشانه‌های خداوند در زمین و همچنین اطلاع از علوم تجربی که حاصل سال‌ها تلاش افراد اندیشمند در رشته‌های گوناگون است، باعث افزایش امنیت بیش از هفت میلیارد انسان در کره‌ی زمین می شود که اگر با اضطراب و احتمال طغیان لایه‌های زمین باشد، انسان هیچ لذتی از زندگی نمی‌برد.

در شرایط فعلی با توجه به افزایش نیاز جوامع بشری به مواد خام اولیه و حامل‌های انرژی با توجه به کمبود این مواد و از طرفی رشد جمعیت در جهان و استفاده بی‌رویه از مواد اولیه و انرژی، نیاز انسان را به این رشته بیشتر نموده، بطوریکه زمین‌شناسی در حال حاضر جایگاه ویژه‌ای را در بین رشته‌ها، پیدا کرده است و کاملاً تخصصی شده است و اقتصاد بیشتر کشورها به زمین‌شناسی بستگی دارد. به عنوان مثال در کشور خودمان، در زمینه نفت و گاز و همچنین انرژی اتمی، که همگی این موارد مربوط به زمین‌شناسی است.

همچنین زمین‌شناسی نقش بسیار مهمی در محیط زیست دارد، مثلاً شناخت زمین‌هایی که بتوان در آن خانه‌سازی و شهرسازی کرد و شناخت مکان‌هایی که احتمال خطر ویرانی در اثر زلزله و یا سیل را دارد.

با توجه به وسعت زمین و فراگیری علم زمین‌شناسی، زمین‌شناسی شاید یکی از پر شاخه‌ترین و پر تخصص‌ترین رشته‌ها باشد.

میهن اسلامی ایران با منابع غنی از مواد سوختی (نفت و گاز و زغال سنگ)، ذخائر فلزی (آهن و مس) و غیر فلزی (گوگرد) و قرار گرفتن در کمربند فعال زلزله خیزی زمین، نیاز وافر به متخصصان و پژوهشگرانی دارد که با شناخت کامل نسبت به علوم زمین، به کاوش در درون زمین و بررسی اسرار آن بپردازند و این نعمت الهی را آشکار کرده و مورد بهره‌برداری صحیح قرار دهند تا با کشف اسرار طبیعت، امکان رسیدن به خودکفائی و استقلال و دست یابی به حیاتی طیبه فراهم گردد و محیط برای رشد و تعالی انسان و سیر الی‌الله آماده شود.

اینجانب با تشکر از توجه عمیق دانشگاه آزاد اسلامی به تحقیق و پژوهش مسائل مختلف علمی، از مسؤولین و دست اندرکاران برگزاری دومین همایش زمین‌شناسی کاربردی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد تشکر می‌کنم و امیدوارم مباحث دو روزه‌ نشست دانشمندان و متخصصان داخلی و خارجی برای ارتقای پایه‌ی علوم مربوط به زمین‌شناسی و تأثیرات کاربردی آن در زندگی انسان‌ها مؤثر باشد و دانشجویان زمین‌شناسی با همه‌ی گرایش‌ها بر قدرت علمی خویش بیفزایند که نگاه دانشمندانه‌ آنان به موضوعات، سرمایه‌ی بی‌نظیری برای ایران اسلامی، دنیای اسلام و حتی جهان بین‌الملل خواهد بود.

اكبر هاشمي رفسنجاني

رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام